Kurs dla kapelmistrzów i dyrygentów orkiestr


KURS

(3 semestralny, ca. 350 godzin dydaktycznych + 60 godzin praktyk zawodowych)

KURS DLA KAPELMISTRZÓW I DYRYGENTÓW ORKIESTR - I STOPNIA

Cel: Celem kursu jest przygotowanie jego uczestników do pracy artystycznej na stanowisku kapelmistrza, dyrygenta orkiestry dętej i rozrywkowej w zakresie wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych i motywacyjnej pracy z orkiestrą.

Adresat: Kurs jest przeznaczony dla absolwentów średniej szkoły muzycznej, posiadających dyplom jej ukończenia oraz co najmniej 2 lata pracy na stanowisku kapelmistrza orkiestry dętej, dyrygenta orkiestry rozrywkowej lub 5-letni staż pracy muzyka instrumentalisty w orkiestrze.

Absolwent: Absolwent kursu będzie posiadał kompetencje do prowadzenia orkiestry dętej jako kapelmistrz i jako dyrygent orkiestry rozrywkowej typu big band.

Absolwenci: otrzymują świadectwo ukończenia Kursu zgodne ze wzorem określonym przez właściwego ministra.

Ukończenie kursu zależy od 100% obecności na zajęciach, złożenia wymaganych prac kontrolnych i samokształcenia w okresie między sesjami.

Szczegóły dotyczące organizacji, finansów i zajęć dydaktycznych można uzyskać pod numerem 63 249 15 15 od poniedziałku do piątku w godz. 8:00 do 16:00

Koszt kursu: 1500 zł/semestr

/-/ Dr hab. Ryszard J. Piotrowski


PROGRAM KURSU
Zagadnienia i proponowane zasadnicze treści kształcenia:

A. Dyrygowanie – podstawy warsztatu dyrygenckiego

- podstawowe reguły czytania zapisu nutowego partytur wybranych utworów instrumentalnych i instrumentalno–wokalnych pochodzących z różnych epok;
- ogólne zasady ruchu, postawa dyrygenta, aparat ruchowy, pozycje, schematy metrum;
- umiejscowienie i rodzaje ruchów dyrygenckich, analiza jednostki ruchu, technika metrum ruchowego;
- zatrzymanie przebiegu muzycznego: ruch przygotowawczy, ruch swobodny (gest), ruch kończący, “fermata zdejmowania”, “fermata nie zdejmowana”, synkopy, pauzy, cezura,oddech;
- rodzaje artykulacji, tempo, dynamika, frazowanie;
- analiza utworów pod kątem trudności: wykonawczych, z uwzględnieniem zmiany metrum,tempa, dynamiki, ekspresja gestu;
- analiza utworów pod kątem wyrazowym: założenia interpretacyjne, stylowość utworu(kompozytor, cechy stylu, epoka);
- budowa utworu: analiza formy muzycznej, problemy wykonawcze z nią związane;
- dyrygowanie zespołem orkiestrowym z solistami i chórem;
- interpretacja utworu muzycznego;

B. Podstawy instrumentacji z ćwiczeniami

- omówienie instrumentacji utworów przeznaczonych na różną obsadę wykonawczą z zachowaniem cech stylu – od klasycyzmu do współczesności, kompozycja utworu;
- zagadnienia techniczne i estetyczne instrumentowania na orkiestry dęte, rola aparatu wykonawczego;
- przetwarzanie (przeinstrumentowanie) faktury fortepianowej i melodii jednogłosowej na zespół orkiestrowy;
- zasady instrumentacji, praca nad kształtowaniem brzmienia otworów trzech zasadniczych planach: melodia główna, pion harmoniczny (współbrzmienia), głos basowy, rytm, nuty pedałowe, akompaniament, motywy i tematy uzupełniające;
- zdwojenia i figuracja melodii głównej, opracowanie do podanego tematu drugiego głosu, oraz melodii przeciwstawnej (kontra melodii) z uwzględnieniem pionu harmonicznego;
- problem zdwojenia melodii w oktawie, oraz ożywienie pozostałych głosów dzięki zastosowaniu techniki figuracyjnej z uwzględnieniem właściwych stosunków
dynamicznych poszczególnych głosów;
- wzmacnianie basu przez zdwojenia, stosowanie dźwięków stałych w głosach środkowych tworzących współbrzmienia;
- orkiestra w roli zespołu akompaniującego: podstawowe umiejętności wymagane podczas orkiestrowania utworu, znajomość możliwości technicznych i wyrazowych zastosowanych instrumentów orkiestrowych, środków fakturalnych, kolorystycznych i stylistycznych charakterystycznych dla danej epoki;

D. Metodyka pracy z orkiestrą

- rodzaje zespołów, organizacja orkiestry i jej kształcenie, współpraca instrumentalistów;
- problemy wynikające z zespołowego charakteru pracy, praca nad utworem, próba orkiestry;
- rola i zadania kapelmistrza: kierownik zespołu, muzyk, przyjaciel;
- metody pracy: tworzenie właściwej atmosfery, kształtowanie istotnych w zespołowej pracy cech charakteru, odpowiedzialność za pracę i wyniki, doskonalenie warsztatu, techniki pracy;
- dobór właściwego repertuaru koncertowego;
- działalność pedagogiczna i artystyczna podczas zespołowego muzykowania;
- rola orkiestry dętej w podnoszeniu poziomu kulturalnego w różnych społecznościach;
- przykład osiągnięć orkiestr w kraju i na świecie, rodzaje festiwali, konkursów, regulaminy i zagadnienia związane z udziałem i doborem repertuaru na w/w imprezy;

E. Wiedza teoretyczna z zakresu historii i zasad muzyki

- znajomość epok w historii muzyki, największych kompozytorów i ich dzieł;
- podstawowa wiedza z zakresu kierunków estetycznych, stylów kompozytorskich, znaczących zjawisk kulturowych;
- repertuar muzyczny przeznaczony dla orkiestr dętych w kontekście stylistycznym i formalnym, podstawowa wiedza z obszaru literatury orkiestr dętych z różnych epok i współczesności, oraz procesów zachodzących w kulturze muzycznej orkiestr dętych;
- znajomość form i gatunków muzycznych różnych epok, sposoby ich analizowania;
- znajomość elementów muzycznych: melodia, rytm, tępo, harmonia, dynamika, barwa, forma;
- analiza muzyczna – warsztat i zakres pojęciowy: określenie elementów konstrukcyjnych utworów przeznaczonych na orkiestrę dętą, pochodzących z różnych epok historycznych;
- polskie tańce ludowe, w instrumentacji na orkiestrę dętą;
- kształcenie słuchu, swobodne czytanie głosem zapisu nutowego;
- percepcja dzieła muzycznego: identyfikacja słuchowa elementów dzieła muzycznego;
- analizowanie zjawisk dźwiękowych, rytmicznych i emocjonalnych zawartych w dziełach muzycznych, umiejętność ich rozpoznawania i nazywania;

F. Sztuka władania buławą i musztra paradna orkiestr

- podstawy techniki pracy z buławą: trzymanie, podnoszenie, zakończenie gry, realizowanie fermaty za pomocą buławy, zmiany metrum, dynamiki, artykulacji i zmiany (zwolnienia) tempa;
- opanowanie schematów prowadzenia orkiestry buławą, nadawanie rytmu grania w marszu;
- elementy tworzenia widowiska muzyczno–choreograficznego, orkiestra dęta w marszu, szyki paradne, musztra paradna, tworzenie elementów układów, posługiwanie się buławą podczas realizowania w/w zadań i czynności

G. Mażoretki

- przygotowanie układów taneczno–marszowych, wykorzystanie elementów żonglujących podczas występów;
- wyrabianie poczucia rytmu, zdolności tanecznych i manualnych;
- kształtowanie pewnością siebie i poczucia estetyki w wyglądzie, zachowaniu, praca nad dobrą prezentacją, elegancją, doskonalenie ruchów i ich rytmiczności i płynności;
- rola zdolności aktorskich, wdzięk i uśmiech na twarzy;
- dobór paradnych strojów, praca nad sylwetką podczas występów, wykorzystanie elementów gimnastycznych;
- znaczenie dobrej kondycji fizycznej, doskonalenie sylwetki, postawy;

Zajęcia uzupełniające (obligatoryjne)

A. Wiedza praktyczna w zakresie psychologii motywacji

- pojęcie motywacji;
- motywacja a uczenie się;
- aktywacyjna teoria emocji;
- niektóre aspekty motywacji ludzkiej w pracy z zespołami;
- motywacja społeczna;

B. Zasady organizacyjne koncertu w powiązaniu z sztuką reżyserii

- podstawowe zasady przyjęte w układaniu programów i przygotowaniu koncertów;
- sztuka samodzielnego myślenia, umiejętności obserwowania i wnioskowania;
- nabycie i posiadanie pewnej wiedzy w zakresie historii orkiestr, literatury, sztuki i obyczajów;
- układy proponowane podczas występów dwóch i więcej orkiestr na scenie i placu;
- pokazy artystyczne w dużej przestrzeni;
- warunki przygotowania marketingu i reklamy;

C. Big band historia i zasady działania w orkiestrze

- rodzaje Big bandów;
- podstawy repertuaru i składy Big bandów;
- układy instrumentalne;
- zasady aranżacji z wykorzystaniem dodatkowych instrumentów, solistów;
- podstawy improwizacji jazzowej;

D. Podstawowe zasady wykorzystania prawidłowych czynności

oddechowych w orkiestrze

- omówienie rozłożenia oddechów na przykładzie wybranego utworu;
- jak współdziałają mięśnie oddechowe i wydechowe, typy oddechu;
- oddech statyczny, podparcie oddechowe;
- rodzaje oddechów: pełny, półoddech; wykorzystywanie wszystkich zasad stosowanych w czasie gry orkiestry;

E. Tańce narodowe

Omówienie tańców narodowych;
polonez, krakowiak, mazur, oberek – polska muzyka – specyfikacja;
praktyczna nauka podstawowych kroków tanecznych;
przygotowanie układu choreograficznego poloneza do wykorzystania w orkiestrze;

Literatura przedmiotu:
Bury E. Nowa technika dyrygentury. PWM Kraków 1989.
Lasocki K. Chór – poradnik dla dyrygentów PWM Kraków 1968.
Zabłocki J. O technice dyrygowania. COK Warszawa 1972.
Bok J. Sztuka dyrygowania chórem. W: Ruch Muzyczny. Warszawa 1983

REKRUTACJA NA KURS

Wymagane dokumenty:

  1. Formularz aplikacyjny 
  2. Dyplomy potwierdzające ukończenie szkoły muzycznej
  3. Dokumenty potwierdzające doświadczenie zawodowe na stanowisku kapelmistrza orkiestry dętej, dyrygenta orkiestry rozrywkowej lub 5-letni staż pracy muzyka instrumentalisty w orkiestrze
  4. Curriculum Vitae (CV)
  5. Jeśli  posiadają Państwo zdobyte pozaformalnie umiejętności lub doświadczenie na poziomie umożliwiającym udział w kursie istnieje możliwość odbycia konsultacji/ rozmowy kwalifikacyjnej z Dziekanem Uczelni w sprawie przyjęcia na kurs

*dokumenty  można dostarczyć osobiście lub wysłać pocztą tradycyjną na adres Uczelni: Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich w Koninie – Dziekanat ul. Zagórowska 3a, 62-500 Konin